Состанок меѓу МАТТО и Управата за јавни приходи за даночни прашања и деловната заедница
Меѓу Стопанската комора Македонија–Турција (МАТТО) и Управата за јавни приходи (УЈП) се одржа сеопфатен состанок на кој беа разгледани структурни прашања од директно значење за деловната заедница, вклучувајќи даночни политики, дигитализација, постапки за поврат на ДДВ и инвестициската клима.
Состанокот се одржа на 22 декември 2025 година во организација на МАТТО, со учество на високата делегација на УЈП предводена од Генералната директорка г-ѓа Елена Петрова, како и претставници на раководството на МАТТО и компании членки. Состанокот претставуваше значајна платформа за зајакнување на директниот дијалог меѓу јавниот и приватниот сектор и за усогласување на економскиот систем со реалните потреби на стопанството.
Даночни политики, дигитализација и е-фактура во фокус
Главните точки на дневниот ред беа:
- актуелните даночни политики,
- законските измени релевантни за деловната заедница,
- дигитализацијата на даночните процеси,
- имплементацијата на системот за е-фактура.
Преку презентациите на УЈП, учесниците беа информирани за новите практики насочени кон зголемување на доброволната даночна усогласеност, унапредување на услугите за даночните обврзници и забрзување на административните постапки преку дигитални системи.
Постапки за поврат на ДДВ и влијанието врз ликвидноста
Една од клучните теми на состанокот беа постапките за поврат на ДДВ. Техничкиот тим на УЈП детално ги презентираше законските процедури, потребната документација, критериумите и мерките што се преземаат за намалување на доцнењата.
Компаниите членки на МАТТО ги пренесоа практичните предизвици со кои се соочуваат, нагласувајќи дека доцнењата во повратот на ДДВ создаваат сериозен притисок врз паричниот тек, особено кај извозно ориентираните и производствените компании, при што беа споделени конкретни, конструктивни предлози за надминување на проблемите.
Барање за предвидливост и правна сигурност
Членовите на МАТТО истакнаа дека правната сигурност е еден од клучните столбови на поволна инвестициска клима. Во тој контекст беше нагласена потребата од зајакнување на механизмот за обврзувачки даночни мислења (binding ruling), кои би овозможиле јасност пред даночни контроли, зголемена доверба на инвеститорите и полесно долгорочно деловно планирање.
Дигитализација и намалување на административниот товар
На состанокот беше потенцирана потребата од понатамошна дигитализација на даночните процеси и воспоставување интегриран „one-stop-shop“ систем. МАТТО нагласи дека дигиталната инфраструктура треба да биде насочена не само кон контрола и наплата, туку и кон брзина, транспарентност и квалитет на услугите. Побарано е јасно дефинирање на транзициските периоди за е-фактурите и електронските пријави, како и соодветна техничка поддршка за даночните обврзници.
Меѓународна даночна усогласеност и конкурентност
Во рамки на данокот на добивка беше истакната важноста трансферните цени да бидат усогласени со стандардите на ОЕЦД и ЕУ, како и потребата од правна јасност при имплементацијата на новите глобални правила, вклучително и глобалниот минимален данок (Pillar Two), со цел зајакнување на меѓународната инвестициска конкурентност на земјата.
Фокус на дигиталната трансформација од страна на инвеститорите
Членовите на МАТТО укажаа дека постојните даночни олеснувања треба да се прошират и да опфатат истражување и развој, зелени инвестиции, дигитализација, сајбер безбедност и развој на човечки ресурси, што е од стратешко значење за одржлив економски раст и трансформација.
Проблеми во примената на социјалното осигурување
Едно од најзначајните прашања беше неможноста за практична примена на ослободувањето од плаќање придонеси за социјално осигурување за странски вработени. И покрај билатералните договори за социјално осигурување и јасниот став на Министерството за труд и социјална политика, поради недостаток на соодветна техничка поддршка во системот МПИН на УЈП, компаниите фактички продолжуваат да ги плаќаат придонесите.
Беше нагласено дека ова создава зголемени трошоци и ризик за довербата на инвеститорите, особено кај меѓународните компании вклучени во стратешки инфраструктурни проекти како Коридор 8 и Коридор 10. МАТТО потенцираше дека неможноста за користење на законски признато право поради технички причини претставува сериозен проблем за инвестициската клима.
Јасен став на МАТТО
Во рамки на состанокот, МАТТО јасно ги истакна следните барања:
- целосна усогласеност меѓу законската рамка, административните мислења и дигиталните системи,
- технички прилагодувања во МПИН системот за овозможување на ослободувањето од придонеси,
- зајакнување на континуираните механизми за комуникација и консултации меѓу јавниот и приватниот сектор.
На крајот од состанокот, раководството на МАТТО истакна дека клучното очекување на деловната заедница е транспарентен, предвидлив, дигитален и применлив фискален систем, нагласувајќи дека ваквите консултации даваат конкретен придонес во процесот на економски реформи. МАТТО ја потврди својата определба за продолжување на конструктивната соработка со јавните институции во насока на одржлив раст и унапредување на инвестициската клима.
Во рамки на состанокот беше постигната согласност за активно учество на членките на МАТТО во работната група „Совет за даночна усогласеност“ при УЈП. Преку овој механизам, компаниите членки ќе можат директно да ги доставуваат своите практични проблеми, ставови и предлози за решенија, со цел активно учество во процесите на креирање политики. Се оценува дека ова ќе придонесе за зголемена даночна усогласеност, унифицирана примена на прописите и поефикасно вклучување на деловната заедница во процесите на донесување одлуки.
Воспоставување отворен механизам за комуникација и консултации
Дополнително, беше постигната согласност за воспоставување отворен, редовен и одржлив канал за комуникација и консултации меѓу МАТТО и Управата за јавни приходи. Преку овој механизам се очекува рано идентификување и разгледување на даночните и административните предизвици, брзо надминување на разликите меѓу регулативата и практичната примена, како и обезбедување на конструктивен придонес на приватниот сектор во реформските процеси.
Се очекува овој механизам значително да ги зајакне односите меѓу јавниот и приватниот сектор, да го олесни заедничкото решавање на техничките и административните проблеми и да придонесе кон создавање на постабилна и предвидлива деловна средина.









